Göz həkiminə niyə getməliyik?

Gözlər insanın ətraf dünyanı qavramasında əsas rol oynayan ən vacib orqanlardan biridir. Buna baxmayaraq, bir çox insan görmə ilə bağlı problemlər ciddi həddə çatana qədər göz həkiminə müraciət etməyi gecikdirir. Halbuki müntəzəm göz müayinəsi görmədə baş verən kiçik dəyişiklikləri belə erkən mərhələdə aşkar etməyə kömək edir. Bir çox göz xəstəlikləri, o cümlədən miopiya, astiqmatizm, qlaukoma və retina problemləri ilkin mərhələdə demək olar ki, heç bir əlamət verməyə bilər. Lakin vaxtında aparılan oftalmoloji müayinə sayəsində bu problemlər erkən aşkar edilir və müalicə daha effektiv olur. Bundan əlavə, göz müayinəsi yalnız görmə problemlərini deyil, bəzən şəkərli diabet və yüksək təzyiq kimi digər sağlamlıq problemlərini də üzə çıxara bilər. Bu səbəbdən göz həkiminə müraciət etmək yalnız görmə zəiflədikdə deyil, ümumi sağlamlığın qorunması üçün də vacib hesab olunur.

Göz müayinəsi niyə vacibdir və hansı problemləri erkən aşkar edir?

Göz müayinəsi görmə sağlamlığının qorunması üçün ən vacib profilaktik tədbirlərdən biridir. Bir çox göz xəstəlikləri uzun müddət gizli inkişaf edə bilər və yalnız irəliləmiş mərhələdə özünü göstərir. Bu isə bəzən geri dönməz görmə problemlərinə səbəb ola bilər. Peşəkar oftalmoloji müayinə zamanı həkim göz təzyiqini ölçür, retina və görmə sinirinin vəziyyətini qiymətləndirir, həmçinin görməni yoxlayır. Bu müayinələr sayəsində miopiya, hipermetropiya, astiqmatizm kimi refraksiya qüsurları ilə yanaşı, qlaukoma və retina xəstəlikləri də erkən mərhələdə müəyyən edilə bilər. Erkən diaqnoz isə həm müalicənin effektivliyini artırır, həm də görmə qabiliyyətinin qorunmasına kömək edir.

Görmə zəifləməsi və miopiya necə erkən aşkar olunur?

Miopiya və digər refraksiya qüsurları adətən tədricən inkişaf edir və insan ilk mərhələdə bu dəyişiklikləri hiss etməyə bilər. Lakin uzaq məsafədə olan obyektləri bulanıq görmək, yazıları oxumaqda çətinlik çəkmək və ya gözləri qıyaraq baxmaq kimi hallar görmə zəifləməsinin ilk əlamətləri ola bilər. Göz müayinəsi zamanı xüsusi cihazlar vasitəsilə görmə kəskinliyi ölçülür və görmə qüsurunun dəqiq dərəcəsi müəyyən edilir. Bu məlumatlara əsasən uyğun eynək və ya kontakt linza təyin edilir. Erkən diaqnoz sayəsində görmə qabiliyyətinin daha da pisləşməsinin qarşısını almaq və gündəlik həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq mümkündür.

Qlaukoma və retina xəstəlikləri gizli inkişaf edə bilərmi?

Bəzi göz xəstəlikləri uzun müddət heç bir simptom vermədən inkişaf edə bilər. Qlaukoma buna ən yaxşı nümunələrdən biridir və çox vaxt “səssiz görmə oğrusu” adlandırılır. Bu xəstəlik göz daxilində təzyiqin artması nəticəsində görmə sinirinə zərər verə bilər və vaxtında müalicə olunmadıqda görmə itkisinə səbəb ola bilər. Retina xəstəlikləri də bəzən yalnız xüsusi oftalmoloji müayinə zamanı aşkar olunur. Retina gözün işığı qəbul edən və görüntünü beyinə ötürən ən vacib hissələrindən biridir. Buna görə də onun sağlamlığının mütəmadi olaraq yoxlanılması son dərəcə vacibdir.

Kompüter və telefon istifadəsi göz sağlamlığına necə təsir edir?

Müasir həyat tərzində insanların böyük hissəsi gün ərzində uzun saatlar kompüter, planşet və telefon ekranlarına baxır. Bu isə gözlərin qurumasına, yanmasına, bulanıq görməyə və tez yorulmasına səbəb ola bilər. Bu vəziyyət bəzən “kompüter görmə sindromu” adlandırılır. Uzun müddət ekrana baxmaq göz əzələlərinin gərginləşməsinə və fokuslama qabiliyyətinin zəifləməsinə səbəb olur. Göz həkimi müayinəsi zamanı bu problemlərin səbəbi müəyyən edilir və göz sağlamlığını qorumaq üçün xüsusi məşqlər, damcılar və ya digər tövsiyələr verilir. Uzun müddət ekran qarşısında olmağın gözdə başqa hansı problemlərini yaratdığını öyrənmək üçün daha əvvəl yazdığımız bloqa keçid edərək ətraflı məlumat əldə edə bilərsiniz.

Göz həkiminə nə vaxt müraciət etmək lazımdır?

Bəzi simptomlar göz sağlamlığı ilə bağlı problemlərin xəbərçisi ola bilər və bu əlamətlər diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Görmədə bulanıqlıq, göz ağrısı, işığa qarşı həssaslıq və ya gözlərin tez yorulması kimi hallar oftalmoloqa müraciət etməyin vacib olduğunu göstərə bilər. Bundan əlavə, baş ağrıları, fokuslama çətinliyi və ya ikiqat görmə kimi əlamətlər də göz problemləri ilə əlaqəli ola bilər. Bu hallarda vaxtında aparılan müayinə problemin səbəbini müəyyən etməyə və uyğun müalicə planı hazırlamağa kömək edir.

Görmə bulanıqlığı və tez yorulan gözlər

Görmə bulanıqlığı bir çox insanın qarşılaşdığı ən yayılmış görmə problemlərindən biridir. Bu vəziyyət uzağı və ya yaxını görməkdə çətinlik çəkməklə özünü göstərə bilər. Gözlərin tez yorulması isə xüsusilə uzun müddət oxumaq və ya kompüterdən istifadə etmək zamanı ortaya çıxır. Bu əlamətlər miopiya, hipermetropiya və ya astiqmatizm kimi refraksiya qüsurlarının göstəricisi ola bilər. Göz həkiminə müraciət etməklə bu problemlərin səbəbi müəyyən edilir və uyğun müalicə və ya optik vasitə təyin olunur.

Baş ağrısı və göz təzyiqi

Davamlı baş ağrıları bəzən göz sağlamlığı ilə əlaqəli ola bilər. Xüsusilə görmə qüsurları və ya göz təzyiqinin artması baş ağrısına səbəb ola bilər. Göz təzyiqinin yüksəlməsi isə qlaukoma riskini artıran amillərdən biridir. Oftalmoloq müayinəsi zamanı göz təzyiqi ölçülür və görmə sinirinin vəziyyəti yoxlanılır. Bu sayədə ciddi problemlərin erkən mərhələdə aşkar edilməsi mümkün olur.

Əgər başdakı ağrı əsasən alın nahiyəsində və qaşların üstündə hiss olunursa, bu çox vaxt göz yorğunluğu və ya görmə qüsurları (məsələn, miopiya, astiqmatizm) ilə əlaqəli ola bilər. Uzun müddət kompüterə və ya telefona baxdıqdan sonra bu tip ağrı daha çox hiss edilir.

Ağrı birbaşa gözün arxasında və ya göz yuvasında hiss olunursa, bu bəzən göz təzyiqi, qlaukoma və ya göz əzələlərinin gərginliyi ilə bağlı ola bilər. Bu tip ağrı adətən göz hərəkəti zamanı və ya işığa baxanda daha da güclənə bilər.

Gicgah hissəsində olan ağrı bəzən gözlərin həddindən artıq fokuslanması və ya yanlış eynək istifadəsi ilə bağlı ola bilər. Uzun müddət oxumaq və ya ekran qarşısında işləmək bu ağrını artırır.

Uşaqlarda görmə problemlərinin ilk əlamətləri

Uşaqlarda görmə problemlərinin erkən aşkar olunması çox vacibdir, çünki görmə sistemi uşaqlıq dövründə aktiv inkişaf edir. Uşaq televizora çox yaxın oturursa, kitab oxuyarkən başını çox yaxınlaşdırırsa və ya tez-tez gözlərini qıyırsa, bu hallar görmə problemi olduğunu göstərə bilər. Bundan əlavə, məktəbdə diqqətin tez dağılması və ya yazıları lövhədən oxumaqda çətinlik çəkmək də görmə qüsurlarının əlaməti ola bilər. Müntəzəm göz müayinəsi bu problemlərin erkən mərhələdə aşkar edilməsinə kömək edir. Uşaqlarda görmə zəifliyi haqqında daha ətraflı məlumat üçün öncədən yazdığımız bloqa keçid edərək oxuya bilərsiniz.

Göz müayinəsinə hansı tezliklə getmək lazımdır?

Profilaktik məqsədlə aparılan göz müayinəsi görmə sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır. Bir çox insan yalnız problem yarandıqda həkimə müraciət edir, lakin müntəzəm müayinələr sayəsində problemlər yaranmadan əvvəl risk faktorları müəyyən edilə bilər. 

Erkən diaqnoz bir çox göz xəstəliyinin müalicəsində həlledici rol oynayır. Qlaukoma, retina problemləri və bəzi degenerativ xəstəliklər vaxtında aşkar edildikdə onların inkişafını yavaşlatmaq və ya dayandırmaq mümkündür. Bu isə görmə qabiliyyətinin qorunması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Göz müayinəsinin tezliyi insanın yaşına və sağlamlıq vəziyyətinə görə dəyişir. Körpələrdə ilk göz müayinəsi adətən 6–12 aylıq dövrdə aparılır və daha sonra 3–5 yaş arasında yenidən yoxlanılması tövsiyə edilir. Məktəb yaşlı uşaqlarda və yeniyetmələrdə görmə sistemi intensiv istifadə olunduğu üçün oftalmoloqlar adətən ildə bir dəfə göz müayinəsi etməyi məsləhət görürlər. 20–40 yaş aralığında görmə problemi olmayan şəxslər üçün müayinə 1–2 ildən bir kifayət hesab olunur, lakin kompüter qarşısında çox işləyən və ya eynək istifadə edən şəxslərə daha tez-tez müayinə tövsiyə edilə bilər. 40 yaşdan sonra qlaukoma və digər göz xəstəliklərinin riski artdığı üçün göz müayinəsi hər 1–2 ildən bir aparılmalıdır. 60 yaşdan sonra isə görmə sağlamlığını qorumaq və yaşla bağlı göz xəstəliklərini vaxtında aşkar etmək üçün ildə ən azı bir dəfə göz həkiminə müraciət etmək tövsiyə olunur.

Göz sağlamlığınızı qorumaq üçün göz müayinənizi gecikdirməyin

Gözlər insanın həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir edən ən vacib orqanlardan biridir. Görmə problemləri gündəlik fəaliyyətlərə, iş performansına və ümumi həyat rahatlığına mənfi təsir göstərə bilər. Erkən diaqnoz bir çox göz xəstəliklərinin qarşısını almağa və görmə qabiliyyətini uzun müddət qorumağa kömək edir. Elə bu səbəbdən göz sağlamlığınızı qorumaq üçün müayinə mütləqdir. Daha ətraflı məlumat almaq üçün həkim müayinəsinə qeydiyyatdan (https://www.drcahid.com/#elaqe) keçə bilərsiniz.